مصطفى النوراني الاردبيلي
626
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
موى نافع است و چون در شورباى گوشت ماده گاو آميخته سگ گازگرفته بنوشد بسيار نافع است و علامت صحت آن است كه كرمها به شكل سگ در بول برآيد ، از خواص آن است كه چون بدست بدارند ادرار بول كند و اندك خوردن آن ادرار بول بسيار نمايد و اورام استسقايى را نفع كند . « 1 » شيخ مىفرمايد : ذراريح ، الّاكلنگ جانورى است به سوسك مىماند ليكن سرخ رنگ است و هر آنچه در گندم زار مىرويد از ساير انواعش مؤثرتر است و بعضى معتقدند كسى كه درد مثانه دارد و علاجپذير نيست اگر يك دانه الّاكلنگ بخورد شفا مىيابد و بعضى عقيده دارند كسى كه از تناول الاكلنگ مسموم شود بال و پاى آن را بخورد دفع گزند سميت كند . « 1 » در مشهد : فاطهچسو و در شمال : دارساس ، در ورامين سيم و در اصفهان سوس مىگويند استعمال مرهم ذراريح با روغن زرد و حنا نافع ريزش مو است « 2 » مشابه زنبور است كه در ماه جولاى در كشتزارهاى ذرت پيدا مىشود و چهار عدد نشانه دارد بازوهايش از بالا سخت و برّاق و از پايين نرم مىباشد و در بدن نرمش يك شكل قلمى جوهر حاصل مىشود كه آن را كانتريدين مىگويند و همين جوهر اثر طبى دارد و طريقه گرفتن اين مگس آن است كه اول طلوع آفتاب بوتهها را تكان داده تا در اين صورت آن مگس كه در آن بوتهها بوده به پايين مىافتد كه آنها را در آفتاب تند و ريگهاى داغ خشك مىكنند و سپس در شيشههاى دربست گذاشته و در آن يك مقدار كم كافور ريخته تا عفونتى نشود . التهابآور ، آبلهانگيز ، مدرّ بول و مقوىّ باه است ، بطور طلاى خارجى اثرى قوى دارد دوران خون را زياد مىكند و به همين جهت براى بلند كردن موى سر آن را با روغنى مخلوط نموده مىمالند و در طب حديث اين دوا به فراوانى استعمال مىشود و در ضعف باه و غير آن اثر دارد پلاستر اين را بر آلت تناسل مىمالند دستور مرهم 12 گرم
--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 37 . ( 1 ) - قانون در طب ، ابو على سينا ، ج 2 ، ص 351 . ( 2 ) - حكيم اسفنديارى .